
10 oefeningen bij lage rugpijn
Wanneer moet je eerst hulp zoeken?
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij rugpijn met niet kunnen plassen, verlies van controle over plas of ontlasting, gevoelloosheid rond geslachtsdelen of anus, of plotseling krachtsverlies in een been. Ook plotselinge hevige buik- én rugpijn of een flauwvalgevoel met zweten vraagt direct contact.
Neem ook contact op bij klachten na een val, als je kanker hebt of hebt gehad, of als de pijn na een maand niet vermindert. Na een operatie of bij een bekende aandoening volg je het advies van je behandelaar. Deze oefeningen zijn geen zelfstandig revalidatieplan. Bekijk de beladviezen van Thuisarts.
Waarom krijg je last van lage rugpijn?
Vaak is er geen specifieke oorzaak vast te stellen. Pijn betekent niet automatisch dat je rug beschadigd is. Andersom kun je uit een blog ook niet afleiden dat er niets aan de hand is.
Je belasting, slaap, stress en eerdere ervaringen met bewegen kunnen meespelen. Alleen zeggen dat je verkeerd zit of zwakke buik- of bilspieren hebt, maakt de uitleg te simpel. Een houding hoeft ook niet de hele dag hetzelfde te blijven.
Probeer gewone activiteiten zo veel mogelijk te blijven doen binnen wat je aankunt. De NHS adviseert actief te blijven en langdurige bedrust te vermijden. Soms is een kortere wandeling of een tijdelijke aanpassing van je werk prettiger dan alles tegelijk hervatten.
Begeleiding bij het opbouwen van je training
Tien oefeningen die je kunt proberen
Zie dit als mogelijkheden om uit te kiezen, niet als een opdracht om alle tien achter elkaar te doen. Begin met een paar rustige herhalingen van een beweging die je verdraagt en bekijk hoe je erop reageert. De keuzes sluiten aan op oefenuitleg van Cambridge University Hospitals en Dynamic Health NHS.
Rustig wandelen
Begin met een korte wandeling in een tempo dat je verdraagt. Je kunt de afstand over meerdere momenten verdelen. Laat je reactie bepalen wanneer je langer loopt. Wandelen is een eenvoudige manier om actief te blijven zonder eerst een oefenschema te leren.
Je bekken kantelen
Lig met gebogen knieën en voeten op de grond. Kantel je bekken zodat je onderrug de ondergrond iets meer raakt. Laat weer los. Houd de beweging klein en blijf ademen; hard in de vloer drukken is niet nodig.
Je knieën zijwaarts bewegen
Lig op je rug met opgetrokken knieën. Laat beide knieën samen een stukje naar links en naar rechts bewegen. Houd je schouders op de ondergrond. Kies een prettige uitslag en probeer de vloer niet per se te raken.
Eén knie naar je borst
Lig op je rug en ondersteun één been met je handen. Breng de knie voorzichtig dichter naar je borst en laat weer zakken. Wissel van kant. Houd alleen kort vast als dat prettig voelt; trek niet door pijn heen.
Je rug hol en bol maken
Steun op handen en knieën. Beweeg je rug langzaam wat boller en daarna wat holler. Je hoofd mag rustig meebewegen. Een kleine, vloeiende beweging is genoeg; zoek geen maximale rek.
Glute bridge
Lig met je voeten op de grond en je knieën gebogen. Til je heupen een klein stukje op en laat ze beheerst zakken. Bouw de hoogte op als dat prettig gaat. Duw niet door naar een overdreven holle rug.
Opstaan uit een stoel
Zet een stevige stoel tegen een muur. Plaats beide voeten op de grond, kom overeind en ga beheerst weer zitten. Gebruik je handen of kies een hogere zitting als dat helpt.
Een arm of been uitstrekken
Sta op handen en knieën. Strek eerst één arm of been, terwijl je romp rustig blijft. Gaat dat goed, combineer dan een arm met het tegenoverliggende been. Wissel af en reik niet hoger dan je kunt beheersen.
Je been opzij bewegen met steun
Sta naast een stevig steunpunt. Beweeg één been rustig zijwaarts en terug, zonder met je romp mee te hangen. Houd de beweging klein en wissel daarna van kant.
Buigen vanuit je heupen
Sta met licht gebogen knieën. Beweeg je billen naar achteren, buig je bovenlichaam iets voorover en kom weer overeind. Begin zonder gewicht en met een kleine beweging. Zo kun je het buigen geleidelijk weer vertrouwd maken.
Hoe merk je of de belasting past?
Een lichte, verdraagbare gevoeligheid hoeft niet te betekenen dat je schade veroorzaakt. Het doel is ook niet om te bewijzen hoeveel pijn je kunt verdragen. Bij duidelijk oplopende pijn maak je de beweging kleiner, doe je minder of laat je die oefening weg.
Let ook op je reactie na afloop. Kun je je gewone activiteiten blijven doen en wordt je slaap niet slechter? Blijven de klachten duidelijk verhoogd, dan was de belasting mogelijk te veel. Vraag advies als dit blijft gebeuren of je niet weet hoe je verder moet.
Nieuwe gevoelloosheid, krachtsverlies of veranderende uitstraling vraagt beoordeling. Gebruik de alarmsignalen bovenaan om te bepalen wanneer je direct moet bellen. Een trainingsadvies kan die beoordeling niet vervangen.
Bouw op vanuit wat weer lukt
Kies een haalbaar begin
Een beweging hoeft niet meteen groot of zwaar te zijn. Kies een uitvoering die je durft te herhalen. Je kunt opstaan uit een hogere stoel of korter wandelen.
Verander één onderdeel
Voeg pas iets toe als de huidige belasting goed gaat. Dat kan iets meer beweging, een extra herhaling of later weerstand zijn. Je hoeft niet elke keer alles moeilijker te maken.
Kijk naar dagelijkse taken
Beoordeel ook of werken, lopen en tillen beter gaan. Blijft dat moeilijk of vermijd je steeds meer activiteiten, vraag dan hulp om een passend plan te maken.
Wil je na deze eerste opbouw verder aan kracht werken? In oefeningen voor de onderrug lees je meer over zwaarder belasten thuis en in de sportschool. Voor een rustig begin op latere leeftijd is er ook het startartikel voor ouderen.
Wat als de rugklachten blijven terugkomen?
Bij langdurige klachten is alleen een lijst oefeningen vaak niet voldoende. De WHO adviseert een aanpak die aansluit op iemands lichamelijke, psychologische en sociale situatie. Bewegen kan daar onderdeel van zijn, samen met uitleg en andere begeleiding.
NICE benadrukt dat de gekozen oefenvorm bij je mogelijkheden en voorkeuren moet passen. Er is geen reden om iedereen dezelfde tien oefeningen te laten doen of een vaste termijn voor pijnvrij bewegen te beloven.
Bij Jouw Krachtstation geeft Leon Personal Training en coaching. Hij heeft een achtergrond in fysiotherapie en is gespecialiseerd in coaching bij chronische pijn en complexe klachten. Bespreek wat je zoekt; bij een medische vraag is onderzoek of behandeling door een zorgverlener nodig.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de beste oefeningen tegen lage rugpijn?
Er is geen beste selectie voor iedereen. Wandelen, rustige beweegoefeningen en geleidelijk zwaarder belasten kunnen passen. Kies op basis van je klachten, mogelijkheden en reactie, zo nodig met een zorgverlener.
Moet ik rust houden bij lage rugpijn?
Langdurige bedrust wordt meestal afgeraden. Probeer binnen je mogelijkheden actief te blijven en activiteiten zo nodig tijdelijk aan te passen. Bij alarmsignalen of bijzondere medische omstandigheden is eerst beoordeling nodig.
Hoe vaak moet ik de oefeningen doen?
Dat hangt af van je beginsituatie en de zwaarte van de beweging. Begin met weinig en bouw op volgens je reactie. Een persoonlijk behandeladvies gaat voor een algemeen voorbeeld op internet.
Zijn deze oefeningen geschikt na een hernia of rugoperatie?
Dat kun je niet op basis van dit artikel bepalen. Volg de instructies van je behandelaar en bespreek welke bewegingen en belasting in jouw herstelperiode passen.


